مرتكب سيئه اى شده است ، اكنون عوامل وجود اين كار بد را بررسى مىكنيم در ميان اين عوامل قدرت انسان ، فكر انسان ، قدرت يك اسلحه سرد يا گرم ، نشانه گيرى صحيح ، استفاده از فرصت مناسب ، تاثير و قدرت گلوله ديده مىشود كه تمام اينها جنبه‌هاى مثبت قضيه است ، زيرا همه آنها مىتوانند مفيد و سودمند واقع شوند و اگر در مورد خود به كار گرفته شوند مشكلات بزرگى را حل مىكنند ، تنها جنبه منفى قضيه آن است كه تمام اين قدرتها و نيروها در غير مورد خود به كار گرفته شده است مثلا به جاى اينكه به وسيله آنها دفع خطر حيوان درنده و يا يك قاتل جانى و خطرناك شده باشد در مورد انسان بىگناهى به كار رفته است ، همين جنبه منفى اخير است كه آن را به صورت « سيئة » در مىآورد ، و الا نه قدرت نشانه گيرى انسان چيز بدى است و نه نيروى باروت و نفوذ گلوله ، همه اينها منابع قدرتند و در مورد خود قابل استفاده فراوان . بنا بر اين اگر ملاحظه مىكنيم در آيه اول تمام حسنات و سيئات به خداوند نسبت داده شده است به خاطر آن است كه تمام منابع قدرت حتى قدرتهايى كه از آن سوء استفاده مىشود ، از ناحيه خدا است و سرچشمه قسمتهاى سازنده و مثبت او است ، و اگر در آيه دوم « سيئات » به مردم نسبت داده شده است اشاره به همان « جنبه‌هاى منفى » قضيه و سوء استفاده از مواهب و قدرتهاى خدادادى است ، و اين درست به آن مىماند كه پدرى سرمايه اى به فرزند خود براى ساختن خانه خوبى بدهد ، ولى او آن را در راه مواد مخدر و فساد و تبهكارى و يا دائر كردن خانه و مركز فساد به كار اندازد ، شكى نيست كه او از نظر اصل سرمايه مديون پدر است ولى از نظر سوء استفاده ، مستند به خود او است . 2 - ممكن است آيه شريفه اشاره به مسئله « الامر بين الامرين » بوده باشد كه در بحث جبر و تفويض به آن اشاره شده است و خلاصه آن اين است كه همه حوادث جهان حتى اعمال و افعال ما خواه حسنه باشد يا سيئه ، خوب باشد يا بد از يك نظر مربوط به خدا است زيرا او است كه به ما قدرت داده و